lunes, 28 de mayo de 2012

BISIGODOAK

 400. urtearen ingururako, Erromatar Inperioa Europako iparraldetik zetozen germaniar herrien erasoak ari zen jasaten, zenbait urtez. Bisigodoak ziren herri horietako bat. Hispaniara etorri, eta erresuma bat sortu zuten. Toledo hiriburu bihurtu zuten. Errege bisigodoen artean, Leovigildo, Rekaredo et
 Rezesvinto nabarmendu ziren, erresuma bateratzeko zenbait neurri hartu baitzituzten. Bisigodoak gutxi ziren, hispaniar-erromatar biztanleen aldean. Horregatik, bisigodoek haien hiz kuntza (latina), lege erromatarrak eta erlijio katolikoa onartu zituzten.


ERDI AROA (Laburpena)

Erresuma Bisigodoa
V. mendean, bisigodoak Iberiar penintsulan kokatu
ziren, eta erresuma bat sortu zuten. Toledo egin
zuten hiriburu. Latina, erromatar legeak eta erlijio
katolikoa onartu zituzten.
Al Andalus eta kristau-erresumak
● Al Andalusen sorrera. 711. urtean, musulmanek
Erresuma Bisigodoa hartu zuten. Al Andalus emirerri
gisa antolatu zuten, eta geroago, kaliferri gisa.
Aldi berean, Iberiar penintsulako iparraldeko kristauak
erresumatan eta konderritan antolatu ziren.
● Kristauen aitzinatzea. XI. mendean, Al Andalus taifatan banatu zen, eta kristau
-erresumek zabaldu egin zituzten beren mugak.
● Al Andalusen amaiera. Errege-erregina Katolikoek Granadako Erresuma konkistatu
zuten, 1492an. Iberiar penintsula lau erresumatan antolatuta geratu zen: Aragoiko
Koroa, Portugalgo Erresuma, Gaztelako Koroa eta Nafarroako Erresuma.
● Gizartea eta kultura. Al Andalusko gizartea musulmanek, muladiek, mozarabiarrek
eta juduek osatzen zuten. Al Andalus kulturagune handia izan zen.
Kristau-gizartea bi talde handitan zegoen antolatuta: pribilegiodunak –hala
nola nobleak eta elizjendea– eta pribilegiorik gabeak –hala nola nekazariak,
artisauak eta merkatariak–. Garai hartan, eraikin erromanikoak eta gotikoak
eraiki zituzten.